Kim była Siostra Anastazja i skąd pochodzi jej tradycyjny przepis?
Siostra Anastazja to jedna z najbardziej znanych polskich autorek książek kucharskich, która zyskała ogromną popularność dzięki prostym, ale niezawodnym przepisom na domowe wypieki. Zakonnica z zakonu ss. prezentek, autentycznie nazywana s. Anastazja Pustelnik, przez lata dzieliła się swoimi recepturami w publikacjach takich jak „103 ciasta Siostry Anastazji”. Przepis na keks Siostry Anastazji pochodzi właśnie z tych książek i jest klasykiem polskiego świątecznego stołu. Ten tradycyjny keks z bogatymi bakaliami stał się symbolem domowych, wilgotnych ciast, idealnych na Boże Narodzenie. Przepis przekazywany z pokolenia na pokolenie zachwyca swoją prostotą i doskonałym smakiem, który łączy tradycję z codzienną kuchnią.
Składniki na tradycyjny keks Siostry Anastazji z bogatymi bakaliami
Aby przygotować tradycyjny keks Siostry Anastazji, potrzebujemy składników, które zapewnią wilgotną konsystencję i bogaty smak bakalii. Oto pełna lista na jeden duży keks w formie keksowej:
- mąka pszenna – 300 g
- cukier – 200 g
- tłuszcz (masło lub margaryna) – 200 g
- jajka – 5-6 sztuk
- mleko – 200 ml
- proszek do pieczenia – 1 łyżeczka
- soda oczyszczona – pół łyżeczki
- sól – szczypta
- aromat waniliowy – 1 łyżeczka
- bakalie: rodzynki – 100 g, orzechy włoskie – 100 g, orzechy laskowe – 100 g
Bakalie warto wcześniej namoczyć w rumie lub herbacie dla intensywnego smaku.
Podstawowe składniki: mąka pszenna, jajka, cukier i mleko
Podstawą keksa Siostry Anastazji są mąka pszenna, świeże jajka, drobny cukier oraz pełne tłustości mleko. Te składniki tworzą puszystą bazę ciasta, które po upieczeniu pozostaje wilgotne przez wiele dni. Mąka zapewnia strukturę, jajka dodają lekkości, cukier słodyczy, a mleko wilgoci, co wyróżnia ten świąteczny wypiek spośród innych.
Bakalie do obtoczenia: rodzynki, orzechy włoskie i laskowe
Bakalie do obtoczenia to serce keksa – rodzynki, orzechy włoskie i orzechy laskowe należy posiekać i obtoczyć w mące, aby nie opadły na dno formy. Ta prosta sztuczka sprawia, że keks z bogatymi bakaliami jest równomiernie chrupiący i aromatyczny, idealnie komponując się z miękkim ciastem.
Przepis na keks Siostry Anastazji krok po kroku
Przepis na keks Siostry Anastazji jest prosty i niezawodny. Przygotowanie zajmuje około godziny, a pieczenie 50-70 minut. Oto szczegółowy przewodnik:
- Namocz bakalie w rumie lub herbacie przez 30 minut, osącz i obtocz w 2 łyżkach mąki.
- Utrzyj miękkie masło lub margarynę z cukrem na puszystą masę (około 10 minut).
- Dodawaj po jednym jajku, ucierając dokładnie po każdym.
- Wmieszaj aromat waniliowy, sodę oczyszczoną rozpuszczoną w mleku, sól i proszek do pieczenia.
- Dosypuj stopniowo mąkę pszenną, mieszając na niskich obrotach.
- Dodaj obtoczone bakalie i delikatnie wymieszaj.
- Przełóż ciasto do natłuszczonej i oprószonej mąką formy keksowej.
- Piecz w nagrzanym piekarniku przez 50-70 minut.
Po wystudzeniu zawiń w folię aluminiową – smakuje najlepiej po 1-2 dniach.
Ucieranie masła z cukrem i stopniowe dodawanie jajek
Kluczowym etapem jest ucieranie masła z cukrem na jasną, puszystą masę, co napowietrza ciasto. Stopniowe dodawanie jajek podczas ucierania zapobiega zwarzeniu się masy, zapewniając puszysty keks Siostry Anastazji. Ten krok wymaga cierpliwości, ale gwarantuje idealną teksturę.
Pieczenie w formie keksowej przez 50-70 minut w 170°C
Pieczenie w formie keksowej odbywa się w temperaturze 170-180°C przez 50-70 minut. Nie otwieraj piekarnika przez pierwsze 40 minut, by ciasto nie opadło. Sprawdź patyczkiem – jeśli suchy, świąteczny keks jest gotowy. Ta metoda daje równomierny wypiek z chrupiącą skórką.
Dlaczego keks Siostry Anastazji jest wilgotny i puszysty?
Keks Siostry Anastazji zachwyca wilgotną i puszystą konsystencją dzięki kilku sekretom. Długie ucieranie tłuszczu z cukrem i jajkami wprowadza dużo powietrza, mleko dodaje soczystości, a proszek do pieczenia z sodą zapewnia wyrośnięcie. Obtoczone mąką bakalie nie wysuszają ciasta, a przechowywanie w folii aluminiowej blokuje utratę wilgoci. Ten tradycyjny wypiek pozostaje świeży nawet tydzień, co czyni go idealnym na święta.
Wskazówki do świątecznego keksa: rum, soda i proszek do pieczenia
Dla perfekcyjnego świątecznego keksa namocz bakalie w rumie – intensyfikuje aromat bez alkoholu w smaku. Soda oczyszczona rozpuszczona w mleku neutralizuje kwaskowatość, a proszek do pieczenia gwarantuje puszystość. Używaj miękkiego tłuszczu do ucierania i nie przesadzaj z mieszaniem po dodaniu mąki. Po upieczeniu schładzaj powoli i zawijaj w folię – tak keks Siostry Anastazji dojrzewa i smakuje najlepiej po kilku dniach.
Warianty keksa Siostry Anastazji na Boże Narodzenie i inne święta
Warianty keksa Siostry Anastazji pozwalają dostosować przepis do okazji. Na Boże Narodzenie dodaj kandyzowaną skórkę pomarańczową i cynamon. Na Wielkanoc zastąp część bakalii suszonymi morelami i migdałami. Wersja letnia z dodatkiem świeżych malin lub czekolady sprawdzi się na urodziny. Zawsze obtaczaj dodatki mąką – to uniwersalna rada dla wszystkich modyfikacji tego wilgotnego ciasta z bakaliami.
Często zadawane pytania o przepis na keks Siostry Anastazji
Czy mogę zastąpić masło margaryną w przepisie na keks Siostry Anastazji? Tak, margaryna dobrze się sprawdza i daje podobną wilgotność.
Dlaczego bakalie opadają na dno? Obtocz je dokładnie w mące, by pozostały równomiernie rozłożone.
Jak długo piec keks? W 170°C przez 50-70 minut – sprawdź patyczkiem.
Czy keks nadaje się do mrożenia? Tak, po ostudzeniu zawiń i zamroź na do 3 miesięcy.
Skąd rum w przepisie? Nadaje bakaliom głęboki smak, ale możesz użyć soku jabłkowego dla wersji bezalkoholowej.
Dodaj komentarz